EGZERSİZ VE SPORDA YAPAY ZEKA

İki bin yirmi altı yılının ekim ayında düzenlemeyi planladığımız bir kongrede, “fiziksel aktivite, egzersiz ve sporda yapay zekâ” alanındaki araştırmacılar, çalışmalarını sektörün taraflarına sunacaklar. Gün geçtikçe artan kullanım çeşitliliği ve hızı karşısında spor alanındaki rekabeti de düşünürsek meselenin boyutları giderek genişliyor.

Örneğin, şampiyonluklar artık sahada kazanılmıyor. Analiz panelleri, kulüplerin fark yarattığı noktalar, veriyi zekaya dönüştürme hızları, performans sürekliliğini koruma kaygıları işi başka boyutlara taşımış durumda. Tam bu noktada yapay zekâ verilerini kullanmayanların ne kadar geriye düşeceği sorusu tartışılmaktadır.

Birçok sporda özellikle futbolda, oyuncuların antrenman ve maçlardaki GPS^* yüklenme şiddeti bilgileri, ağırlıklı olarak sprint verileri, uyku ve toparlanma göstergeleri, maç esnasındaki yüklenme şiddeti dağılımları dikkatle analiz edilip kayıtlara geçirilmektedir. Bunların yanında olası yaralanma risklerini minimuma indirme, doğru maliyet, doğru performans, doğru gelişim eğrisini yakalayabilme olasılıkları bu alanın çözüm getirdiği çalışmaları içermektedir.

Yapay zekâ bazen sizin hiç tahmin etmediğiniz bir veriyi ortaya koyar. Basketbolda yapılan bir çalışmada, potaya atılan bir şutun sayı olup olamayacağı için bir miktar sürenin geçmesi beklenirken arka planda başka algoritmalar devreye girmektedir. Maç temposu, defans oyuncusunun davranışları, bir önceki atışın kalitesi, oyuncunun taktik setlere uyumu, şutun sayı olup olmayacağının belirleyicisidir.

Atletizmde, özellikle sprint disiplinlerinde, çıkış açıları, reaksiyon zamanları, adım frekansı, fule uzunluğu gibi parametreler önemli role sahiptir. Bir zamanlar İtalyan Pietro Mennea’nın 200 metredeki rekorunun 17 yıl boyunca kırılamayışı enteresan bir örnektir. Hangi ince parametreler bu rekora ulaşılmasını sağlamıştı? Konu hâlâ tartışılmaktadır.

Tüm bunların yanında yapay zekâ okuryazarlığı konusu önem kazanmıştır. Bugünkü bilgilerimiz teknolojiye sahip olmanın yeterli olamayacağını göstermektedir. Onun doğru okunması gereklidir. Analiz sonuçlarını mutlak derecede kabul etmemek gerekir. Verileri bir miktar sezgi ile değerlendirmenin pozitif etkilerinin olduğu yazılmaktadır. Burada sanırım, avantaj algoritmaya tam anlamı ile güvenmeyip, onu yönetebilmekte gizlidir.

Örnekleri çoğaltmak mümkündür. Kıymetli dostum Levent Karadağ’ın dediği gibi “Yapay zekâ bir trend değil, bir güç çarpanıdır. Deneyim insana aittir. Hız ve analiz gücü yapay zekaya, geleceğin şampiyonları bu iki gücü birlikte yönetenler olacaktır.”

Görüldüğü gibi, en basitinden bir fiziksel aktivitede olsun, sportif egzersizlerde olsun hatta profesyonel sporda olsun her parametre eğer iyi bir analiz temelli araştırmadan geçer ve bu noktada yapay zekâ verileri optimal düzeyde kullanılabilirse bu alanda verimlilik artacaktır. Bu yüzden, kongre bize çok farklı YZ kullanımı ve olasılıkları üzerine derinlemesine bilgiler sunacağa benziyor.

İstanbul, 25 Mart 2026

*: Global Positioning System (Küresel Konumlandırma Sistemi)

Not: Bu yazıda, Türk Spor Ajansı’nda yayınlanan Levent Karadağ’ın “Sporda Yapay Zekâ Kullanımı” başlıklı yazısından alıntılar bulunmaktadır. Orijinali için https://turksporajansi.com isimli sayfayı ziyaret edebilirsiniz.