HERKESE BORÇLANDIM...

Yakında benim için arama emri çıkabilir. Geçen cumartesi, hafta sonu olmasına rağmen takvim nedeni ile iki sınavda gözetmenlik yaptıktan sonra (45 yıl sonra asistanlığa dönmüş oldum) saat 15:30 civarında İzmit topraklarına vardım. Önceden aradığım esnaf dostlarımla sözleştiğim işleri tamamlamak zorunda idim.

Bir yerlerden duydum; her 4 dakikada bir dükkan kepenk indiriyormuş. Ama ben ısrarla sadakatimi sürdürüyorum. Siz de öyle yapın… Bu ülke başkasının değil!

Önce İstanbul’dan başlarsam, boş su damacanasını kapı önüne bıraktım ama yanına parası koymamışım. Bizim her koşulda kahrımızı çeken su dağıtıcısı adaşım bir telefon bile etmedi. İlk borcum bu oldu…

İzmit’e varınca daha önce haberleştiğim için lastikçime uğradım. Kış lastiklerini taksınlar diye. Bir ara sanayideki bankaya gidip para çekeyim derken aklıma benim lastikleri bunlar bulamaz diye geri döndüm. Asıl işyeri sahibi olmadığı için, çalışanlar aracımın plaka numarasından otelde bekleyen lastiklerimi bulamadıklarını düşündüm. Nitekim, işyerine döndüğümde yaz lastikleri çıkarılmış bir aracımı gördüm. Kış lastikleri ortada yoktu. Genelde “Yavuz Hoca” şeklinde bir etiketleme yaptıklarını bildiğimden, ismimle arayın dememe gerek yoktu çünkü hemen önde duruyordu. Gösterdim ve değiştirme işi başladı.

Lastikçiye para vermeden çıkmak olmazdı. Çalışanları izledim, cumartesinin o yoğunluğuna rağmen yüksek bir tempo ile işlerini yapıyorlardı. Sol arka lastiğin ortasındaki logonun sallandığını gören bir başka müşteri bana durumu bildirince, bir çalışandan yapıştırıcı istedim. Getirdi ve dedi ki, “Hocam bunu siz de yaparsınız…”

Bu gibi işlere biraz meraklı ve yapan biri olarak çift hazneli bir zamkı, logonun lastik jant göbeğine dikkatle yerleştirip, yapıştırdım. Ama gelecek defa onu sökerken yanımda yeni bir logo ile gelmem gerekebilir. Çünkü yerinden artık hiç çıkmaz…

Oraya borçlanmadım. Plastik bir kartla ödeme yaptım. Bahşiş veremediğim için üzüldüm. Borçlandım saydım kendimi. Gelecek sefer gereğini yaparım.

Lastikçimden sonra, tam 26 hatta 27 yıldan beri olmayan saçlarımı traş eden berberime gittim. Önceden randevum olmasına rağmen yanımda paramın olmadığını, çekmek için zaman kaybetmek istemediğimi ilettim. “Paran yoksa ben size vereyim” dediğini hatırlıyorum. Traş bitiminde, “Hocam bu çok özel bir kesim oldu, üstelik para da ödenmedi, var olan liste fiyatının iki misli olarak size borç kaydettim” dedi. Yapacak bir şey yok. Borcum borç, ne veririm ne de inkâr ederim.

Ardından en az 25 yıldan beri kuru temizleme ve ütü işlerimizi büyük bir titizlikle yapan Selçuk beye uğradım. Üç gömlek bıraktım. Borcum var mı dedim, çünkü çoğu kez ütülenen ya da temizlenen giysilerimizi aldıktan sonra, bir ara verirsin deyip para almazdı. Yine bir şey almadı. Sonuç; buraya da borç taktım.

Bitti mi? Hayır… Daha önce kendilerinden bahsettiğim köşe yazılarım olmuştu. Onlara “Sihirbaz Terzi” derdim. Gerçekten öyleler. Tadilat gerektiren bir sweat ve montumu giyerek onlara gitmiştim. Birkaç gün öncesinde cumartesi günü saat kaçta geleyim diye sorduğumda aldığım cevap şöyle idi: “Hocam sen istediğin zaman gel, biz elimizdekini bırakır senin işini yaparız” demişlerdi. Oraya vardığımda hava kararmıştı. “Şöyle yapın, hemen bitsin” dememe rağmen olağanüstü bir hız ve kalitede akıl almaz biçimde tadilat yaptılar. İnanılmazdı. Ama dedim param yok, ne yapacağız; “ne zaman istersen verirsin, vermesen de aramayız” şeklinde beni nazik şekilde gönderdiler. Bir dakika iş bitti mi, hayır… Otopark yapılmış oraya, aracımı koydum ama kimse yok. Oraya da borçlandım. Neyse ki, telefon numarasını kaydettim, haftaya oraya yapacağım ziyarette park parasını öderim diye düşünüyorum…

Sırada telefon işleri vardı. Bazı uygulamalarda sorun yaşayınca bir servis zamanı geldiğini anlayıp, telefoncumu da aramıştım. Cumartesi akşamı diye sözleştik. Neredeyse bir saate süren uğraşları sonrasında konu çözüme kavuştu. Peki para? “Yok para, gelmeniz yeterli” dediler… Bu tür borçları ödemek neredeyse imkânsız aslında…

Bir kentte yaşıyorsanız, orada esnaf dostlarınız olacak. Bunu yıllar yıllar önce de yaşamıştım. 42 Evler’deki çarşamba pazarında “Çilli”nin tezgâhına gelince, karşıdaki kahveye gider çayımı içerken onlar benim tüm sebze-meyve işimi çözerlerdi. Zaman geçti, Yahya Kaptan pazarına gitmeye başlayınca oradaki limon, sarı çoban portakal, peynir satan pazarcı dostlarım oldu. Onlar benden, ben de onlardan memnunum. Ama onlara parasını ödüyorum merak etmeyin. Limonun bu kadar sulusunu, portakalın kralını, peynirin nişastasızını bu pazardan alıyorum.

Neyse, bir cumartesi hikâyesi diyebileceğim konu bu kadar. Esnaf ve pazarcı dostlarınızı ihmal etmeyin. Onları arada ziyaret edin. Onlara borçlu kalabilirsiniz ama dostluklar hep baki kalacaktır. Bunu unutmayın… İzmit’teki çeyrek asırlık dönemimden kısa bir parçayı sizlerle paylaştım…

İzmit, 8 Kasım 2026