Değerli okurlarım, sportif bir vesileyle ziyaret ettiğim Avustralya’da doğasının güzelliği, hayvanların çeşitliliği, insanların farklı bir kültüre sahip olmalarının yanı sıra her zaman ilgimi çeken spordaki başarılarının nedenlerini araştırma imkânı buldum. Bana bunu sağlayan ve burada yıllardan beri yaşayan (biri çocukluk arkadaşım, diğeri de yıllar sonra tanıştığım iki dostuma) şükranlarımı sunarak ve bu yazımı bu iki dostuma ithaf ederek başlamak istiyorum.
Benim burada yazıma başında dikkatinizi çekmek istediğim bir nokta: Avustralya'nın spor başarısında yalnızca profesyonel spor değil, aynı zamanda çocukluktan başlayan kulüp ve okul sporlarının da çok önemli bir rol oynaması ve çocuklara olağan üstü olanaklar sağlanmasıdır!!!
Avustralya yaklaşık 28 milyon nüfusu ile Dünya ve Olimpiyatlarda elde ettiği başarılarını 86 milyon nüfusa sahip olan ülkemiz sportif başarısı ile karşılaştırdığımızda; ülke olarak Avustralya ve Dünya sporunun neresinde olduğumuzu rahat bir şekilde anlayıp değerlendirme fırsatını bulabilmekteyiz. Kuşkusuz sporun bu ülkede böylesine gelişmiş olmasının altında yatan bir çok neden var, ancak Antrenörlük ve Eğiticiliğin bunların başında yer aldığını söyleyebiliriz.
Avustralya'da özellikle çocuk ve gençlerle çalışan antrenörlerin; çocukların korunması ve güvenliği (Child Safeguarding), İlk yardım ve acil durum bilgisi, Sporcu psikolojisi ve iletişim, Etik davranış ve fair play, Sakatlıkların önlenmesi, Yaşa ve gelişim düzeyine uygun antrenman hazırlama ve uygulama konularında yeterlilik sahibi olmaları beklenir bunu uygulayamayanlar zaten bu meslekte kalamazlar…
Avustralya'da spor, hem eğitim sisteminin hem de toplum yaşamının çok önemli bir parçasıdır. Ülke, özellikle uluslararası müsabakalarda ve Olimpiyat Oyunları'nda başarılı olabileceği spor dallarına oldukça çok büyük önem vermekte ve yatırımlar yapmaktadır. Geleneksel spor dallarının yanı sıra Olimpik spor dallarını da hiç ihmal etmediklerini buradaki uygulamalardan rahatlıkla görebilmekteyiz. Bu bağlamda Avustralya'nın öncelikli spor dallarını iki açıdan değerlendirmemiz yararlı olacaktır; bunlardan birincisi, toplumda yaygın ve popüler olan sporları ve ikincisi de devletin yani Avustralya Spor Enstitüsü'nün (AIS) yüksek performans ve uluslararası başarı için desteklediği spor dallarının en öncelikli branşlar olduğunu söyleyebiliriz.
Avustralya'da öne çıkan spor dalları öncelik sırasına göre sıralayacak olursak hiç kuşkusuz bir ada ülkesi olması, her yönü denizlerle kaplı olması nedeniyle Yüzme sporudur. Avustralya, yüzme sporunda dünyanın en başarılı ülkelerinden biridir. Hatta yüzme, Avustralya'nın olimpiyat tarihinde en fazla altın madalya kazandığı spor dallarının başında gelir. Çocukların spor eğitiminde de çok yaygın olup çok küçük yaşlarda bu spora başlama şansları bulunmaktadır. Avustralya'nın, hem kadınlarda hem erkeklerde olimpiyat ve dünya şampiyonları yetiştirmiş çok güçlü bir yüzme geleneği vardır.
Avustralya'nın yüzme başarısının sırrı nedir diye bir soru sorduğumuzda ilgililer bizlere dört temel konunun öneminden bahsettiler. Bunlar; okullarda yüzme eğitiminin yaygın olması, çocukların erken yaşta yüzme kulüplerine yönlendirilmesi, bilimsel antrenman ve performans ölçüm sistemlerinin kullanılması ve hepsinden daha önemlisi Üniversiteler, kulüpler ve millî takım arasındaki iş birliğinin oluşturulması (Burada darısı başımıza demekten başka bir şey bulamıyorum!).
Ardından hiç kuşkusuz dünyada en popüler branş olan Futbol bu ülkede ilk sırayı almasa da ikinci sıraya yerleşmiş durumda… Ülkenin en fazla katılımcıya sahip takım sporudur. Kadın futbolu da hızla gelişmektedir. Ülkemizde Galatasaray’da forma giyip Avustralya’da da futbol oynamış isimlerden en bilineni Harry Kewell’dır. 2008-2011 yılları arasında Galatasaray’da oynadı ve taraftarların gönlünde özel bir yeri vardır. Bir diğer isim de Lucas Neill, ancak o daha kısa bir dönem oynamıştı.
Kuşkusuz son dünya şampiyonasında Grup elemelerinde rakibimiz olan Avustralya’ya yenilerek dönmemiz sanırım bu ülkedeki Futbol sporunun da ne kadar iyi olduğunu bizlere göstermektedir.
Geleneksel spor dallarından bir tanesi Avustralya Futbolu bu ülkede herkes tarafından zevkle oynanan bir spor dalıdır ve mükemmel bir seyirci kitlesine sahiptir. Ülkenin kendine özgü futboludur. Özellikle Victoria, Güney Avustralya ve Batı Avustralya'da çok güçlüdür.
Bu sporun ardından ülkede çokça oynanan Kriket, çok köklü bir spor dalıdır. Hem erkeklerde hem kadınlarda önemli bir spor kültürüne sahiptirler. Çocuklara yönelik geniş bir kriket eğitim sistemleri bulunmaktadır. Kadın kriketi bu ülkede oldukça gelişmiştir. Okullarda ve yerel kulüplerde yaygın olarak oynanır. Uluslararası müsabakalar büyük ilgi görür. Özellikle de Hindistan, İngiltere ve Güney Afrika gibi ülkelerle güçlü bir rekabetleri vardır.
Kriketin ardından Basketbol sporu gelmektedir ve bu spor dalında son yıllarda oldukça başarılı sonuçlar almışlardır. Özellikle gençler arasında yaygındır ve katılımı yüksektir. Avustralya'da basketbol, en popüler takım sporlarından bir tanesidir. Özellikle son yıllarda çocuklar, gençler ve kadınlar arasında önemli bir gelişme göstermiştir. Avustralya, hem erkek hem kadın basketbolunda uluslararası düzeyde güçlü bir ülkedir. Bence Avustralya'nın spor sistemini incelerken basketbola özel bir yer ayırmak gerekir. Çünkü okul, kulüp, üniversite ve profesyonel ligler arasında önemli bir gelişim ağı bulunmaktadır.
2026 yılında NBL seyirci sayısı bakımından da önemli bir başarı göstermiş ve üst üste üçüncü sezonunda bir milyondan fazla seyirciyi salonlara çekmiştir. Avustralya'nın olimpiyat başarıları olarak iki önemli millî takımı vardır: Boomers, Erkek millî basketbol takımı ve Opals; Kadın millî basketbol takımı…
(Devam edecek)